Χρωματικός τροχός των DLP
19 Ιανουαρίου 2013
Optoma HD67 + 3D-XL
2 Φεβρουαρίου 2013
Show all

Βασικές ρυθμίσεις και ρυθμιστικά

Υπάρχουν δύο ειδών ρυθμίσεις ώστε να πάρουμε την καλύτερη δυνατή εικόνα από τα προβολικά μας μέσα:

Οι βασικές, οι οποίες δεν απαιτούν την χρήση ειδικού εξοπλισμού και γίνονται με το μάτι και οι προηγμένες οι οποίες απαιτούν αισθητήρες (φωτοσπεκτρόμετρα ή χρωματικούς αναλυτές) και λογισμικό που ‘διαβάζει’ τις μετρήσεις και μας κατευθύνει προς την ορθή ρύθμιση του μέσου μας. Οι προηγμένες ρυθμίσεις αφορούν την βαθμονόμηση της κλίμακας του γκρι σύμφωνα με τα πρότυπα, το gamma και το σετάρισμα των χρωμάτων μας (όπου μας παρέχεται η δυνατότητα και τα ανάλογα ρυθμιστικά σαν το CMS, Color Management System). Στο παρόν άρθρο θα ασχοληθούμε μόνο με τις βασικές ρυθμίσεις. Θα ακολουθήσει άλλο άρθρο που θα ασχολείται εκτενώς με τις προηγμένες.

Πριν ξεκινήσουμε ας έχουμε κατά νου τούτο:

Η εικόνα είναι μια αλυσίδα παραμέτρων αλληλεπίδρασης. Επομένως, κάθε τι που πειράζουμε επηρεάζει σχεδόν πάντα…τα πάντα!! (μην μπερδευτεί κανείς, δεν μιλώ για τα αξιολάτρευτα ζωάκια!!). Ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατόν πατώντας δυο κουμπιά να φέρουμε την τέλεια εικόνα. Ας μην ξεχνούμε ότι τα μηχανήματά μας έχουν και αυτά τα όριά τους, τους περιορισμούς τους. Έτσι, πολλές φορές ένας συμβιβασμός είναι αναγκαίος όταν το μέσο μας δεν μπορεί να καθίσει απόλυτα πάνω στην αναφορά (συμβαίνει στο 99% των περιπτώσεων). Κλείνω με την εισαγωγή και μπαίνω πάραυτα στο κυρίως θέμα…όμως, επειδή είμαι πολυλογάς, θα σας ζαλίσω λίγο ακόμη με μερικά βασικά!!!

Φ Ω Σ:

Το φως είναι το σπουδαιότερο θέμα στα προβολικά ζητήματα. Είναι ο κινητήρας του αυτοκινήτου, είναι όπως η καρδιά στο ανθρώπινο σώμα. Είναι αυτό που ορίζει τι βλέπουμε και πως το βλέπουμε. Οι ερωτήσεις είναι οι συνήθεις:

  1. Πόσο φως χρειάζομαι για την βιντεοπροβολή?
  2. Φτάνει το φως για την οθόνη μου?
  3. Θέλω να ανοίξω 150 ίντσες. Μου φτάνουν 500 Lumens (μονάδα μέτρησης φωτεινότητας)?
  4. Να πάρω λευκή ή γκρίζα οθόνη? Με μικρό ή μεγάλο κέρδος (gain)?

Για να λυθούν τα παραπάνω βασικότατα ζητήματα χρειάζεται να γνωρίζουμε ορισμένα πραγματάκια. Ποιά? Αυτά!!

nits = candela/m^2 (area over which candela are measured)

SG = screen gain

lux = (projector lumen output)/(screen area in m^2)

(lux * SG)/pi = nits

SG = (pi * nits)/lux

1FL=10,76 lux

1FL=3,426 nits

1nit=3,14 lux

Και μερικές στρογγυλές τιμές:

1 m^2 = Οθόνη 16:9 61» (ίντσες) = 134cm x 75cm

2 m^2 = οθόνη 16:9 85» (ίντσες) = 189cm x 106cm

3 m^2 = οθόνη 16:9 104» (ίντσες) = 231cm x 130cm

4 m^2 = οθόνη 16:9 121» (ίντσες) = 267cm x 150cm

5 m^2 = οθόνη 16:9 135» (ίντσες) = 298cm x 168cm

Υπάρχουν 4 τιμές φωτεινότητας (εν ευρεία εννοία) που μας ενδιαφέρουν:

Lumens, Lux, FL (Foot Lambert), Nits.

Οι δύο πρώτες (Lumens – Lux) είναι μονάδες μέτρησης φωτεινότητας (illuminance) εκπομπής φωτός από σταθερή πηγή, π.χ. ο προβολέας μας.

Οι δεύτερες (FL – Nits) είναι μονάδες μέτρησης λαμπρότητας (Luminance) οι οποίες μετρούν εκπομπή ή ανάκλαση φωτός από μια επίπεδη επιφάνεια, π.χ. την οθόνη μας.

Γίνεται επομένως κατανοητό, πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζουμε τις πραγματικές και όχι πλασματικές τιμές φωτεινότητας/λαμπρότητας ώστε να έχουμε το απαραίτητο φως σύμφωνα με τα πρότυπα, τα οποία μας λένε το εξής:

Κατά THX: 12 – 16 FLs

Κατά SMPTE: 12 – 22 FLs

(σε άλλο άρθρο θα αναλύσουμε γιατί υπάρχει αυτή η διαφορά ανάμεσα στην μίνιμουμ και την μάξιμουμ τιμή).

Τα παραπάνω νουμεράκια αποτελούν τη βάση κάθε ρύθμισής μας. Αν δεν πληρούνται, το αποτέλεσμα που θα πάρουμε είτε θα είναι πολύ σκοτεινό, είτε πολύ φωτεινό με αποτέλεσμα σε αμφότερες τις περιπτώσεις κούραση για τα μάτια μας. Δεν σας κουράζω άλλο, άλλωστε θα επανέλθουμε πολλές φορές στο εν λόγω θέμα..

Πάμε στις βασικές ρυθμίσεις:

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ:

Brightness ( κατάλληλο για τη ρύθμιση της φωτεινότητας στα χαμηλά IRE και οριοθέτηση του καλύτερου δυνατού μαύρου μας – black point). Για τη ρύθμιση χρησιμοποιούμε το κατωτέρω πάτερν:

Πειράζουμε το ρυθμιστικό μας έτσι ώστε το μαύρο μας να βρίσκεται στο Digital 16 και με τις μπάρες μας να αναβοσβήνουν από το 17 και πάνω (17, 18, 19 κ.λ.π.). Η ρύθμιση αυτή μας βοηθάει ώστε να βλέπουμε όλες τις λεπτομέρειες στα σκοτεινά πλάνα μη κρασσάροντας (εξαφανίζοντας) την πληροφορία που ο σκηνοθέτης επιθυμεί να δούμε ή από την άλλη μεριά αποφεύγουμε να υπερφωτίζουμε την περιοχή κάτω από το 16 πράγμα που καταστρέφει την απόλυτη στάθμη του μαύρου μας πεπλιάζοντας την εικόνα μας στα σκοτεινά πλάνα.

Ερώτηση:

Ωραία…τα έκανα όλα αυτά, αλλά, πάλι έχω πέπλο στην εικόνα μου. Γιατί?

Διότι η συνολική φωτεινότητα στα σωστά επίπεδα εξαρτάται και από τη διόρθωση του gamma, το οποίο με τη σειρά του αυξομειώνεται ανάλογα με την ρύθμιση του RGB μας (κλίμακα του γκρι). Γι’ αυτό το λόγο, οι μεν λέγονται βασικές ρυθμίσεις στην εικόνα και οι δε προηγμένες. Ως εκ τούτου γίνεται κατανοητό ότι μόνο με πλήρη βαθμονόμηση όλων των παραμέτρων της εικόνας θα πάρουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα από το μέσο μας (πάντα μέσα στα όρια που αυτό μας επιτρέπει).

Contrast (ρυθμιστικό υπεύθυνο για την οριοθέτηση του λευκού μας – white point).

Πρακτικά είναι το ρυθμιστικό που προσθέτει ή αφαιρεί φως σε όλη γενικά την εικόνα μας, αυξάνοντας ή μειώνοντας την έντασή του. Για την ορθή βαθμονόμησή του χρειαζόμαστε την παρακάτω καρτέλα/πάτερν:

Σαν γενική αρχή, πειράζουμε το ρυθμιστικό έτσι ώστε οι μπάρες να αναβοσβήνουν μέχρι και το 235. Από το 235 και πάνω, θα πρέπει να βλέπουμε λευκό ενιαίο χρώμα.

Όμως:

Επειδή η ρύθμιση του contrast επηρεάζει πολλές παραμέτρους όπως π.χ. τις φωτεινότητες των χρωμάτων, καλό θα είναι να προσπαθούμε να αναβοσβήνουν οι μπάρες μας και πάνω από το 235. Δεν υπάρχει φιξ σημείο γι’ αυτό. Το που θα το αφήσουμε εξαρτάται και από το συνολικό φως που παίρνουμε. Αν π.χ. βλέπουμε να αναβοσβήνουν αρκετές γραμμές πάνω από το 235, αλλά, το συνολικό μας φως έχει πέσει κάτω από τις προδιαγραφές ( 12 FL ), τότε προτιμούμε να ανεβάσουμε τη συνολική φωτεινότητα του μηχανήματος μέχρι να βλέπουμε τις μπάρες να αναβοσβήνουν έως το 235.

Ερώτηση:

Για να πάρω τη σωστή φωτεινότητα σύμφωνα με τις προδιαγραφές πρέπει να τερματίσω το ρυθμιστικό του contrast. Όταν, όμως, το κάνω, δεν βλέπω να αναβοσβήνει καμμία μπάρα. Μπορώ να το αφήσω έτσι?

Η απάντηση είναι όχι. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα βλέπουμε τα πάντα ‘καμμένα’ κατά το κοινώς λεγόμενο και τέτοια εικόνα δεν είναι αποδεκτή. Τι κάνουμε? Όπως γράψαμε πιο πάνω, το φως είναι ο σημαντικότερος παράγοντας στα της εικόνας μας. Επομένως, πρώτα από όλα φροντίζουμε να τηρούμε τις προδιαγραφές φωτεινότητας/λαμπρότητας. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται παραπάνω φως ώστε να μπορέσουμε να φέρουμε το ρυθμιστικό του κόντραστ σωστά χωρίς να χαλάμε όλες τις λοιπές παραμέτρους. Λύσεις:

1. Οθόνη με μεγαλύτερος κέρδος.

2. Ο προβολέας πιο κοντά στο πανί (εφόσον το ζουμ το επιτρέπει).

3. Μικρότερο κάδρο, λιγότερες ίντσες.

Color ( ή Colour), είναι το ρυθμιστικό υπεύθυνο για την φωτεινότητα των τριών πρωτευόντων χρωμάτων (Κόκκινο – Πράσινο – Μπλε).

Κανονικά και φυσιολογικά αυτή θα πρέπει να είναι η μοναδική του χρήση. Όπως θα δείτε, όμως, στην πράξη, η ρύθμισή του επιφέρει πολλές φορές ανεπιθύμητες παρεμβολές και στην κλίμακα του γκρι (σε ορισμένα μοντέλα βιντεοπροβολής). Κάτι τέτοιο δεν είναι αποδεκτό, οπότε, ας είμαστε φειδωλοί στη χρήση του. Αν μπορούμε δε να μην το ακουμπήσουμε και καθόλου, ακόμα καλύτερα…

Για να διαπιστώσουμε που είμαστε με τις φωτεινότητες των τριών πρωτεύοντων χρωμάτων, χρησιμοποιούμε τα δύο παρακάτω πάτερνς:

Η βασική αρχή είναι η ίδια με την ρύθμιση του Brightness/Contrast μόνο που εδώ έχουμε ένα μόνο ρυθμιστικό που επηρεάζει ταυτόχρονα όλη την κλίμακα.

Ερώτηση:

Όταν χρησιμοποιώ το ρυθμιστικό για να σετάρω τις φωτεινότητες στα ψηλά IRE, χαλάω εκείνες των χαμηλών και το αντίστροφο. Τι κάνω?

Με ένα και μόνο ρυθμιστικό στη διάθεσή μας το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να βρούμε μια σχετική ισορροπία και στα ψηλά, αλλά, και στα χαμηλά IRE. Κάτι, επίσης, σημαντικό είναι ότι το εν λόγω κοντρόλ αυξομειώνει την φωτεινότητα των πρωτευόντων χρωμάτων ταυτόχρονα και για τα τρία. Στην προσπάθειά μας μπορεί να βοηθήσει και το ρυθμιστικό του contrast. Αν για παράδειγμα στα ψηλά IRE βλέπουμε να κλιπάρουμε τα χρώματα μέχρι και το 235 (εξαφανίζουμε την πληροφορία) και πριν ακόμα ασχοληθούμε με το ρυθμιστικό color, χαμηλώνουμε ένα-δυο κλικ το contrast με την προϋπόθεση ότι έχουμε επάρκεια φωτός. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να βλέπουμε την καταγεγραμμένη πληροφορία ανάμεσα σε 16-235. Επομένως, αν αναβοσβήνουν οι μπάρες μας πάνω από το 235, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας και το αφήνουμε ως έχει.

Θυμηθείτε ότι μιλάμε για τα βασικά ρυθμιστικά και τους όποιους περιορισμούς τους. Στο κεφάλαιο των προηγμένων ρυθμίσεων θα μπορέσουμε να σετάρουμε τις φωτεινότητες των χρωμάτων χωρίς καν να ασχοληθούμε με το ρυθμιστικό color ή εν πάση περιπτώσει, χρησιμοποιώντας το ελάχιστα.

Tint ( ρυθμιστικό υπεύθυνο για την απόχρωση των δευτερευόντων χρωμάτων, κυανό – ματζέντα – κίτρινο)

Saturation ( ρυθμιστικό υπεύθυνο για τον κορεσμό των πρωτευόντων χρωμάτων)

Με αυτά τα δύο ρυθμιστικά δεν θα ασχοληθούμε εδώ, αλλά, στο κεφάλαιο των προηγμένων ρυθμίσεων για τον απλούστατο λόγο ότι ο κορεσμός καθώς και η απόχρωση των έξι χρωμάτων ορίζονται βάσει σταθερών συντεταγμένων τοποθέτησης μέσα στο χρωματικό τρίγωνο, κάτι που απαιτεί αυστηρά χρήση αισθητήρα. Μην ασχολείστε καν με φιλτράκια/ζελατίνες που «ρυθμίζουν» τις δύο αυτές παραμέτρους. Το πιθανότερο είναι να πάρετε χειρότερο αποτέλεσμα και από τις default ρυθμίσεις. Όποιος σας πει δε ότι τα έφτιαξε με το μάτι….κόψτε του την καλημέρα σε θέματα εικόνας!!!!

Sharpness ( είναι το ρυθμιστικό οξύτητας της εικόνας μας. Σημ: Η οξύτητα δεν είναι ευκρίνεια, άσχετα αν πολλές φορές μας δίνει αυτή την εντύπωση). Για τη ρύθμιση χρησιμοποιούμε το κάτωθι πάτερν:

Πειράζουμε το ρυθμιστικό μας έτσι ώστε οι γραμμές οριζόντιες και κάθετες να εμφανίζονται ευκρινείς χωρίς τεχνουργήματα, τα λεγόμενα ‘κουδουνίσματα’ (ringing) στην εικόνα ή άλλες ανεπιθύμητες παρεμβολές όπως το λεγόμενο moiré.

Γενικά, και με αυτό το ρυθμιστικό πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και φειδωλοί ως προς τη χρήση του.

Τα πάτερνς μπορείτε να τα βρείτε σε αυτόν τον σύνδεσμο:

http://www.avsforum.com/t/948496/avs-hd-709-blu-ray-mp4-calibration

Καλές ρυθμίσεις!!!

Υγιαίνετε!!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *